تبلیغات
گروه ریاضیات دانشگاه علوم پایه دامغان - معمای 2200 ساله
 
گروه ریاضیات دانشگاه علوم پایه دامغان
سه شنبه 6 بهمن 1388 :: نویسنده : مجتبی اسلام ‍پناه
بازخوانی دسـت نوشته ارشمیدس بیست و دو قرن پیش، ارشمیدس ریاضیـدان بزرگ یونان، مقاله ای نوشت كه استوماكیون (Stomachion) نام گرفت. این مطلب برخلاف دیگرنوشته های ارشمیدس خیلی زود به ورطه فراموشی سپرده شد، چرا كه پس از ارشمیدس كس منظور این مقاله را درك نكرد. اما پس از گذشـت۲۲۰۰ ســال از آن زمان، ریاضیدانی كه روی مسائل تاریخی تحقیق می كند، راز دست نوشته ارشــمیدس را كشـــف كرد. این دانشمند با بررسی یكی از قدیمی ترین دست نوشته هایی  كه راهبان  مذهبی  در چند صد سال پیـش نوشته بودند ، معمای به جامانده از ارشمیدس را حل كرد. با این  كشف  پنجره ای  نو به یكی دیگر از آثار نابغه بزرگ گشوده شد.

نابغه ای كه وقتی روش زیركانه ای برای تعیین خالص بودن طلای تاج پادشاه پیدا كرد، ناگهان فریاد زد: «یافتم».
 
دكتر ریویل نتس (Reviel Netz) كاشف معمای اخیر ارشمیدس می گوید: مبحث استوماكیون، در زمانی كه ارشمیدس آن را نوشته بود بسیار پیچیده تر و فراتر از زمان خود بود. این مبحث مربوط به تركیبات می شود، زمینه ای كه تا ظهور علوم كامپیوتری جایگاه واقعی خود را به  دست نیاورده بود. هـدف از بحث تركیبات مشخص كردن این است كه یك مسئله به چند روش قابل حل است. پیدا كردن تعداد راه حل ها برای مسئله مطرح شده توسط ارشمیدس سیار سخت بود. برای پیدا كردن جواب مسئله، دكتر نتس از یك گروه چهار نفره كه متخصص تركیبات بودند، كمـك گرفت. این گروه برای حل مسئله ۶ هفته كار كردند، با این وجود نتایج به دست آمده با قطعیت كامل همراه نبودند، به همین خاطر از گروه دیگری كمك گرفته شد و پس از آنكه گروه دوم نیز نتایج قبلی را به دســت آوردند، دكتر نتس قانـــــع شد كه جواب درست را پیدا كرده است. صبح یكی از روزهای برفی در دانشگاه پرینستون، چندین استـاد دانشگاه برای شنیدن سخنرانی دكتر نتس  گرد هم آمده بودند. حاضرین در جلسه كه اكثراً متخصصین همین زمینه بودند پس از پایان سخنرانی دو ساعته دكتر نتس، قانع شده بودند كه نتایج به دست آمده درست هستند و به او تبریك می گفتند. از میان تمام آثار ارشمیدس، استوماكیون كمترین توجه را به خود جلب كرده است. این بحث در واقع به خاطر نامفهوم بودنش، نادیده گرفته شده و یا كم اهمیـت تلقی شده بود. از این مقاله فقط قسمت كوچكی سالم بر جای مانده و بقــیه بر اثر كپك زدگی از میان رفته بود. با وضع موجود بعید به نظر می رسید كه كسی بتواند سر از آن  نوشته ها دربیاورد.
 این مقـاله در واقع شبیه به یك بازی قدیمی كودكانه بود، نوعی جورچین (پازل) كه از كنار هم  گذاشتن اجزای مختلف آن شكل های گوناگونی ایجاد می شود. اما ما می دانیم كه ارشمیدس دانشمندی نبوده كه به كارهای بازیچه مانند پرداخته باشد. لذا قصد او از كنار هم گذاشتن تكه های كوچك كاغذ، به دست آوردن اشكال مختلف نبوده است.
در واقع ارشمیدس در پی پاسخ برای سئوالی مهم بوده است:
 چند حالت وجود دارد كه اگر ۱۴ تكه ناهمگون را كنار هم قرار دهیم، تشكیل یك مربـع می دهند. پاسخ این سئوال عدد ۱۷۱۵۲ است كه به دست آوردن آن نیازمند دقت بالا و پیگیر نظام مند است. دكتر پرسی دایاكونیس(Rersi Diaconis) كه به همراه چند دانشمند دیگر روی این پروژه كار می كرد، می گوید: به دست آوردن این عدد با امكانات امروزی نیز بسیار سخت
 بود و ما برای پیدا كردن این عدد یك تیم تشكیل دادیم. دكتر ویلیام كاتلر از دانشگاه شیكاگو در یك تحقیق جداگانه، برنامه كامپیوتری ای نوشت كه تأیید می كرد عدد به دست آمده درست است.
 البته از دست نوشته های ارشمیدس همانند دیگر دانشمندان قدیمی، نسخه های اصلی بر
 جای نمانده است. در واقع نوشته های موجود، رونوشتی از رونوشت نسخه اصلی هستند.
 محققان این دست نوشته ها را براساس مطابقت آنها با دیگر اسـناد موجود و همچنین میزان قدمت آنها ارزش گذاری می كنند. محققان این اثر را غیر قابل قیمت گذاری اعلام كردند و تنها گفتند كه بسیار نفیس و گرانبهاست. اما افسوس كه این دست نوشته به خاطر پوسیـدگی ناشی از گذشت زمان، تقریباً از میان رفته است. در قرن سیزدهم راهبان مسیحی هرگاه كه برای نوشتن كتابهای مذهبی با مشكل مواجه می شدند از پوست های قدیمی استفاده میکردند.




نوع مطلب : ریاضیات، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :